Spadek większości z nas kojarzy się z majątkiem pozostawionym po zmarłej osobie i przekazanym osobie wskazanej w testamencie bądź takiej, której spadek się należy ze względu na więzi rodzinne. Czy jednak sam fakt odziedziczenia czegoś z mocy prawa oznacza już, że taka osoba po otrzymaniu spadku może nim swobodnie dysponować? Okazuje się, że często potrzebne jest stwierdzenie nabycia spadku. Czym ono jest i jak je uzyskać? Odpowiedzi znajdziesz w tym artykule.
Stwierdzenie nabycia spadku – komu jest potrzebne?
Na wstępie należy zaznaczyć, że stwierdzenie nabycia spadku nie jest nigdzie zapisane jako formalny wymóg prawny, jednak jego uzyskanie może leżeć w interesie spadkobiercy. W jakich sytuacjach może ono być potrzebne? Wyobraźmy sobie na przykład, że ktoś otrzymuje w spadku nieruchomość, w której mieszkania wynajmują lokatorzy. Jeden z lokatorów od wielu miesięcy zalega z czynszem. Choć formalnie spadkobierca jest już właścicielem nieruchomości, bez stwierdzenia nabycia spadku na papierze nie będzie mógł skutecznie domagać się od lokatorów spłaty zadłużenia, gdyż nie może im udowodnić swoich praw. A jeśli już mówimy o nieruchomości pozostawionej w spadku, to tutaj także pojawia się kwestia ksiąg wieczystych. Nowy właściciel nieruchomości musi zgodnie z ustawą niezwłocznie złożyć wniosek o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej – a do tego potrzebne mu będzie stwierdzenie nabycia spadku. I nie jest to jedynie opcja – jeśli spadkobierca tego nie zrobi, grozi mu grzywna w wysokości nawet do 10 000 złotych. Bez stwierdzenia nabycia spadku nowy właściciel nieruchomości nie będzie też mógł jej sprzedać ani nawet wypłacić pieniędzy zgromadzonych na koncie bankowym spadkodawcy. Widzimy więc wyraźnie, że choć stwierdzenie nabycia spadku nie jest obowiązkowe, to jednak jego posiadanie jest naprawdę przydatne spadkobiercy.
Stwierdzenie nabycia spadku – jak je uzyskać?
Spadkobierca nie może oczekiwać, że sąd sam rozpocznie postępowanie w celu stwierdzenia nabycia spadku. Ktoś z zainteresowanych musi więc złożyć do sądu wniosek, w którym wyjaśnione zostaną okoliczności sprawy, wysokość spadku oraz przedstawieni zostaną wszyscy potencjalni spadkobiercy. Złożenie takiego wniosku do sądu to koszt 50 złotych. Sądem właściwym do rozpatrzenia takiej sprawy będzie sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub jeśli nie da się tego określić – sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy.
Zanim jednak stwierdzenie nabycia spadku zostanie przez sąd wydane, odbyć się musi rozprawa, na którą wzywani są wszyscy spadkobiercy. Po zbadaniu wniosku pod kątem formalnym oraz sprawdzeniu kwestii takich jak: czy spadkodawca pozostawił po sobie testament, kto jest spadkobiercą oraz czy są mu znani inni spadkobiercy, sąd może wydać postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Wymienieni w nim zostaną wszyscy spadkobiercy wraz z wartością ich udziałów. Warto jednak pamiętać, że takie postanowienie w żaden sposób nie zmienia stanu faktycznego spadku, a jest jedynie jego oficjalnym potwierdzeniem. Sąd niezwłocznie wpisze takie postanowienie do Rejestru Spadkowego.
Jest jeszcze inny sposób na uzyskanie stwierdzenia nabycia spadku z pominięciem drogi sądowej. Można to zrobić także u notariusza, uzyskując w ten sposób notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Jest jednak pewien warunek – wszyscy spadkobiercy obecni u notariusza muszą być zgodni co do tego, kto współdziedziczy majątek z nimi i jaką jego wielkość otrzymali w spadku. Jakiekolwiek wątpliwości w tej kwestii mogą być rozwiane jedynie w drodze postępowania sądowego.
Może jednak stać się też tak, że kilka lat po wydaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku odnaleziony zostanie zaginiony testament spadkodawcy lub pojawi się osoba, która twierdzi, że także miała prawa do dziedziczenia w danej sprawie. Co w takim przypadku? Konieczne będzie wówczas przeprowadzenie kolejnej rozprawy, po której osoby pominięte w spadku będą mogły złożyć wniosek o zmianę takiego postanowienia spadkowego.
Jak więc widać, sprawy spadkowe nie zawsze należą do łatwych. Zdarzają się bowiem sytuacje, że ktoś podważa zapisy testamentu, spadkobiercą jest osoba nieletnia albo dziedziczone są długi spadkodawcy. Co najlepiej zrobić w takiej sytuacji? Wszystkie takie kwestie pomoże nam rozwiązać doświadczona w sprawach spadkowych Kancelaria Adwokacka. Dzięki fachowemu doradztwu prawnika można uniknąć nieprzyjemności związanych ze spadkiem i dziedziczeniem.